
<lom:lom xmlns:lom="https://oer-repo.uibk.ac.at/lom" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="https://oer-repo.uibk.ac.at/lom/latest https://w3id.org/oerbase/profiles/lomuibk/latest/schemas/lom-uibk.xsd">
  
<lom:general>
  
<lom:identifier>
  
<lom:catalog>direno.noe.gv.at</lom:catalog>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">o:205</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:identifier>

  
<lom:identifier>
  
<lom:catalog>DOI</lom:catalog>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">10.52035/noil.2024.18jh02.03</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:identifier>

  
<lom:title>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Lower Classes and Social Fringe Groups : Disadvantaged Populations</lom:langstring>

  
</lom:title>

  
<lom:title>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Unterschichten und soziale Randgruppen. : Menschen auf der Schattenseite des Lebens</lom:langstring>

  
</lom:title>

  
<lom:description>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Große Teile der niederösterreichischen Bevölkerung sind im 18.  Jahrhundert zu den Unterschichten, ja sogar zu den gesellschaftlichen Randgruppen zu zählen. Viele Menschen, wie etwa Dienstboten oder Taglöhner, lebten am Existenzminimum und hatten keinen wirtschaftlichen Spielraum; bei unvorhergesehenen Notlagen drohten sie in die Armut abzugleiten. Andere waren bereits als Außenseiter geboren worden und erhielten niemals die Möglichkeit eines gesellschaftlichen Aufstiegs, sondern blieben stigmatisiert und ausgegrenzt. In den Genuss einer – überdies unzureichenden – obrigkeitlichen Armenversorgung kamen nur Menschen, die bestimmten, sehr eng gefassten Kriterien entsprachen. Gegen alle anderen ging der frühneuzeitliche Staat mit großer Unbarmherzigkeit vor, was sich im aufgeklärten Absolutismus fortsetzte. Marginalisierungen blieben nach wie vor bestehen, neue
Konzepte zu mehr Integration und zur Erhöhung der sozialen Sicherheit wurden zwar angedacht, scheiterten jedoch im (bürokratischen) Alltag. Für einen Menschen im Schatten der Gesellschaft hatte sich im 18. Jahrhundert wenig geändert.</lom:langstring>

  
</lom:description>

  
<lom:description>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Large parts of the population of Lower Austria in the 18th century can be counted among the lower classes, even among the social fringe groups. Many people, such as servantsor day laborers, lived at the subsistence level and had no economic leeway; in case of unforeseen emergencies, they threatened to slip into poverty. Others had already been born as outsiders and were never given the opportunity for social advancement, but remained stigmatized and marginalized. Only those people who met certain very narrow criteria were able to benefit from the poor care provided by the authorities, which was, moreover, inadequate. The state of the early modern ages treated everyone else with great ruthlessness, a practice that continued under enlightened absolutism. Marginalization still persisted, and new concepts for greater integration and increased social security were conceived but failed in (bureaucratic) everyday life. For a person in the shadows of society, little had changed in the 18th century.</lom:langstring>

  
</lom:description>

  
<lom:language>deu</lom:language>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="en">poverty</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="en">vagrancy</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="en">poor relief</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="en">exclusion</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">71.68 Sozial Schwache</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Sozialwissenschaften -- Soziologie -- Soziologie: Allgemeines -- Soziale Fragen, soziale Konflikte: Allgemeines -- Sozial Schwache</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">15.35 Europäische Geschichte 1789-1815</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">15.60 Schweiz, Österreich-Ungarn, Österreich</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geisteswissenschaften -- Geschichte: Allgemeines -- Europäische Geschichte in Mittelalter und Neuzeit: Allgemeines -- Europäische Geschichte 1789-1815</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geisteswissenschaften -- Geschichte: Allgemeines -- Schweiz, Österreich-Ungarn, Österreich</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">74.20 Deutschland, Österreich, Schweiz</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Sozialwissenschaften -- Geographie, Raumordnung, Städtebau -- Geographie, Anthropogeographie: Allgemeines -- Erde -- Europa -- Deutschland, Österreich, Schweiz</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Armut</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Landstreicherei</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Armenversorgung</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Marginalisierung</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Niederösterreich</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Österreich unter der Enns</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Österreich nid der Enns</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Lower Austria</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Kronland Nieder-Oesterreich</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Bundesland Niederösterreich</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Oesterreich nid der Enns</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Oesterreich unter der Enns</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Erzherzogtum Österreich unter der Enns</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Land Niederösterreich</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Unterschicht</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Unterschichten</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Unterklasse</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Randgruppe</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Soziale Randgruppe</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Randgruppen</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Randschicht &lt;Soziologie&gt;</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Marginalgruppe</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Soziale Minderheit &lt;Randgruppe&gt;</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
<lom:keyword>
  
<lom:langstring>Minderheit &lt;Randgruppe&gt;</lom:langstring>

  
</lom:keyword>

  
</lom:general>

  
<lom:lifecycle>
  
<lom:datetime>2026-02-25T13:41:59.056Z</lom:datetime>

  
<lom:contribute>
  
<lom:role>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">LOMv1.0</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:value>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">Author</lom:langstring>

  
</lom:value>

  
</lom:role>

  
<lom:centity>
  
<lom:vcard>BEGIN:VCARD
VERSION:3.0
N:Hammer-Luza;Elke;
FN:Elke Hammer-Luza
X-ORCID:https://orcid.org/0000-0002-7786-4515
END:VCARD</lom:vcard>

  
</lom:centity>

  
</lom:contribute>

  
</lom:lifecycle>

  
<lom:educational>
  
<lom:learningresourcetype>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">https://w3id.org/kim/hcrt/scheme</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:id>https://w3id.org/kim/hcrt/text</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Textdokument</lom:langstring>

  
<lom:langstring xml:lang="en">Text</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:learningresourcetype>

  
</lom:educational>

  
<lom:rights>
  
<lom:copyrightandotherrestrictions>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">LOMv1.0</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:value>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">yes</lom:langstring>

  
</lom:value>

  
</lom:copyrightandotherrestrictions>

  
<lom:description>
  
<lom:langstring xml:lang="x-t-cc-url">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</lom:langstring>

  
</lom:description>

  
</lom:rights>

  
<lom:technical>
  
<lom:format>application/pdf</lom:format>

  
<lom:size>6085922</lom:size>

  
<lom:location>https://direno.noe.gv.at/o:205</lom:location>

  
<lom:thumbnail>
  
<lom:url>https://direno.noe.gv.at/api/object/o:205/thumbnail</lom:url>

  
</lom:thumbnail>

  
</lom:technical>

  
<lom:classification>
  
<lom:purpose>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">LOMv1.0</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:value>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">discipline</lom:langstring>

  
</lom:value>

  
</lom:purpose>

  
<lom:taxonpath>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/6</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">HUMANITIES</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">GEISTESWISSENSCHAFTEN</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/601</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">History, Archaeology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geschichte, Archäologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/6010</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">History, Archaeology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geschichte, Archäologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/601020</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Regional history</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Regionalgeschichte</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
</lom:taxonpath>

  
<lom:taxonpath>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/5</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">SOCIAL SCIENCES</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">SOZIALWISSENSCHAFTEN</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/504</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Sociology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Soziologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/5040</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Sociology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Soziologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/504003</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Poverty and social exclusion</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Armut und soziale Ausgrenzung</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
</lom:taxonpath>

  
<lom:taxonpath>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/6</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">HUMANITIES</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">GEISTESWISSENSCHAFTEN</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/601</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">History, Archaeology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geschichte, Archäologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/6010</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">History, Archaeology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geschichte, Archäologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/601016</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Austrian history</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Österreichische Geschichte</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
</lom:taxonpath>

  
<lom:taxonpath>
  
<lom:source>
  
<lom:langstring xml:lang="x-none">https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012</lom:langstring>

  
</lom:source>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/6</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">HUMANITIES</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">GEISTESWISSENSCHAFTEN</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/601</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">History, Archaeology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geschichte, Archäologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/6010</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">History, Archaeology</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geschichte, Archäologie</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
<lom:taxon>
  
<lom:id>https://w3id.org/oerbase/vocabs/oefos2012/601007</lom:id>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="en">Historical regional studies</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
<lom:entry>
  
<lom:langstring xml:lang="de">Geschichtliche Landeskunde</lom:langstring>

  
</lom:entry>

  
</lom:taxon>

  
</lom:taxonpath>

  
</lom:classification>

  
</lom:lom>


